Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпэдыі,

вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.

Беларуская Вікіпэдыя працуе з 12 жніўня 2004 году.
Чытайма 90 548 артыкулаў клясычным правапісам!

Стварыць артыкул · Дапамога

Асобы Геаграфія Гісторыя Грамадзтва Культура Мастацтва Навука Рэлігія Спорт Тэхніка Філязофія Эканоміка Катэгорыі артыкулаў пра Беларусь: Асобы Геаграфія Гісторыя Культура Мова Навука Палітыка Спорт Эканоміка Абраны артыкул Шэсьць губэрняў Паўночна-Заходняга краю Расейскай імпэрыі Паўночна-Заходні край, альбо паўночна-заходнія губэрні (па-расейску: Северо-Западный край) — размоўная, публіцыстычная і афіцыйна-бюракратычная назва шасьці губэрняў Расейскай імпэрыі (Віленская, Ковенская, Гарадзенская, Менская, Магілёўская і Віцебская губэрні). Тэрмін «Паўночна-Заходні край» («паўночна-заходнія губэрні») пачаў першапачаткова ўжывацца ва ўрадавай тэрміналёгіі ў адносінах да Віленскага ваеннага генэрал-губэрнатарства пасьля скасаваньня ў Расейскай імпэрыі ўніяцтва (1839) як жаданьне паказаць ня толькі спадчынна-дынастычны, але і этнаканфэсійна «рускі» характар гэтых зямель (Віленскай, Гарадзенскай, Менскай і Ковенскай губэрняў). Аднак да пачатку сялянскай рэформы (1861) і асабліва да паўстаньня 1863—1864 гадоў тэрмін «Паўночна-Заходні край» выкарыстоўваўся вельмі рэдка і не распаўсюджваўся на Віцебскую і Магілёўскую губэрні. Да пачатку 1860-х часьцей за ўсё ў расейскай урадавай тэрміналёгіі «паўночна-заходнія губэрні» не вылучаліся асобна, а разам зь «беларускімі» (Віцебскай і Магілёўскай губэрнямі) і «паўднёва-заходнімі губэрнямі» («Паўднёва-Заходнім краем» — Кіеўскім вайсковым генэрал-губэрнатарствам) прадстаўляліся сукупна і фігуравалі пад агульнай назвай «заходнія губэрні» (ці «Заходні край»). Падпарадкаваньне ў 1863 годзе (праз пачатак паўстаньня 1863—1864 гадоў) Віцебскай і Магілёўскай губэрняў уладзе віленскага ваеннага генэрал-губэрнатара распаўсюдзіла тэрмін «Паўночна-Заходні край» і на гэтыя («беларускія») губэрні, што захавалася нават пасьля выхаду ў 1869 годзе Віцебскай і Магілёўскай губэрняў з-пад улады віленскага генэрал-губэрнатара. (артыкул цалкам…) Іншыя абраныя артыкулы · Кандыдаты ў абраныя Добры артыкул «Менскі мэханічны завод» «Беларускае оптыка-мэханічнае аб’яднаньне» — дзяржаўнае прыборабудаўнічае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў ліпені 1954 году ў якасьці «Менскага мэханічнага заводу». На 2025 год было найбольшым прадпрыемствам оптыка-электроннага прыборабудаваньня Беларусі. Холдынг «БелОМА» распрацоўваў і вырабляў аптычныя і лазэрныя прылады, тармазы грузавікоў, лічыльнікі газу, электраабагравальнікі, сокавыціскалкі і электрасушылкі. Прадпрыемства ўлучала выпрабавальную станцыю, навукова-вытворчыя лябараторыі і 6 вытворчасьцяў: ліцейную, аптычную, мэханаапрацоўчую, штамповачна-нарыхтоўчую, гальванічную і зборачную. Вырабы пастаўлялі ў 30 краінаў. У склад холдынгу ўваходзіла 6 заводаў: «Менскі мэханічны завод», Навукова-тэхнічны цэнтар «Лазэры ў экалёгіі, мэдыцыне і тэхналёгіі», «Дыяпраектар», «Зэніт», «Сьвятло» і «Оптык». (артыкул цалкам…) Іншыя добрыя артыкулы · Кандыдаты ў добрыя Выява дня Выявы скончыліся. Прапануйце новыя! Архіў

Актуальныя падзеі Засталося 452 артыкулы да 91 000. Аляксандар Лукашэнка памілаваў 52-х палітвязьняў, у тым ліку Мікалая Статкевіча (11 верасьня). Дональд Трамп зьняў абмежаваньні на ўгоды зь «Белавіяй» (11 верасьня). Арына Сабаленка выйграла Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе (7 верасьня). Алесь Белы выдаў найбольшую ў сьвеце беларускую кухарскую кнігу па-ангельску ў Канадзе (15 жніўня). Трываюць: Расейска-ўкраінская вайна Вайна ХАМАСу з Ізраілем (з 2023) Грамадзянская вайна ў Судане Памерлі: Озі Осбарн (76 гадоў) Радзім Гарэцкі (96 гадоў) Джуліюс Сунгмэн Чэнь (85 гадоў) Марына Каласанці (87 гадоў) Аляксандар Анісімаў (61 год) Гэты дзень у гісторыі 5 лютага: 1597 — у Нагасакі ўлады Японіі ўкрыжавалі 26 хрысьціянаў 1818 — напалеонаўскі маршал Жан-Батыст Бэрнадот заняў сталец Швэцыі і Нарвэгіі 1917 — прыняцьце цяперашняе канстытуцыі Мэксыкі 1919 — Мэры Пікфард, Дуглас Фэрбэнкс, Чарлі Чаплін і Дэвід Грыфіт стварылі кінастудыю United Artists 1941 — II Сусьветная вайна: брытанскія і францускія войскі пачалі бітву пад Кэрэнам 1954 — францускі мадэльер Како Шанэль прэзэнтавала першую за 15 гадоў калекцыю строяў 2000 — па сканчэньні бітвы за Грозны расейскія войскі ўчынілі масавае забойства мірных жыхароў у Новых Алдах Болей угодкаў: 4 лютага — 5 лютага — 6 лютага Архіў · Сёньня 5 лютага 2026 году · Абнавіць гэтую старонку Ці ведаеце вы... З новых артыкулаў (1—31 студзеня) … хто зьяўляецца бакамі вайны, што адбываецца зь 2023 году ў Судане? … з кім пабралася шлюбам гэтая гарналыжніца? … якія краіны ўваходзілі ў гэтую кааліцыю? … якая бітва стала вырашальнай падчас гэтага паўстаньня ў Карэі? … хто ініцыяваў стварэньне гэтае суполкі беларускіх пісьменьнікаў? … які адукацыйны праект заснавала гэтая беларуская перакладніца? … зь якім сусьветнавядомым тэатрам параўноўваюць гэты стадыён (на выяве)? Архіў · Распачаць артыкул · Прапанаваць артыкул

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, зь якіх больш за 1 000 000 артыкулаў маюць:

English (ангельская) · Cebuano (сэбуанская) · Deutsch (нямецкая) · svenska (швэдзкая) · français (француская) · Nederlands (нідэрляндзкая) · русский (расейская) · español (гішпанская) · italiano (італьянская) · مصرى (эгіпецкая арабская) · polski (польская) · 日本語 (японская) · 中文 (кітайская) · Tiếng Việt (віетнамская) · Winaray (варайская) · العربية (арабская) · українська (украінская) · português (партугальская)

Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.

	Вікізьвесткі Вольная база ведаў		Вікікнігі Падручнікі і дапаможнікі		Вікікрыніцы Вольныя дакумэнты		Вікіслоўнік Слоўнік і тэзаўрус		Вікісховішча Сховішча вольных файлаў		Вікіцытатнік Калекцыя цытатаў
	МэдыяВікі Распрацоўка вольных праграмаў		Мэта-вікі Каардынацыя ўсіх праектаў Вікімэдыі		Віківандроўкі (анг.) Вольныя турыстычныя даведнікі		Віківіды (анг.) Слоўнік біялягічных відаў		Віківэрсытэт (анг.) Вольны ўнівэрсытэт		Вікінавіны (анг.) Вольныя навіны